🔻اضطراب جنگ
▫️۱. باید بدانیم اضطراب و ترس یک هیجان است و هیجان یک امر طبیعی است. هر چند شدت و ضعف آن در افراد متفاوت است. گاهی رویداد مدنظر آنقدر ترس و اضطراب ندارد که فرد را دچار آسیب کند ولی برخی افراد بخاطر شدت هیجان دچار آسیب میشوند.
▫️۲. تفسیر و معنای ما از یک رویداد میتواند شدت و ضعف هیجان را مشخص کند. مثلا اگر تفسیر ما از یک رویداد مساوی خطر از دست دادن و فقدان باشد هیجان شدیدی را تجربه میکنیم در حالی که اگر تفسیر ما از یک رویداد آسیب باشد شدت هیجان کمتر خواهد بود.
▫️۳. قبل از وقوع یک رویداد پیشبینیها تعیین کننده هستند. اگر پیشبینی ما از لحظات آینده شامل خرابی مرگ و فاجعه باشد قطعا اضطراب ما تشدید خواهد شد ولی باید سعی کنیم پیش بینی نکنیم. هر چند ذهن ما خود را برای احتمال خطر آماده میکند و ما را به سمت رفتارهای مراقبتی هدایت میکند ولی هرگز نباید پیشبینی کنیم.
▫️۴. سعی کنیم برای رویداد خطرناک و یا رویدادی که ممکن است منجر به فاجعه شود معنا بسازیم. معناها به ما کمک می کنند تا بتوانیم ذهن مان را برای لحظاتی آرام کنیم. مثلا معنایی مانند این رویداد یک امتحان الهی است که قدرت صبر و ایمان مرا آزمون می کند. توجه به آیه شریفه ۱۵۵ بقره. قطعاً همه شما را با چیزی از ترس گرسنگی و نقص در اموال و جانها و میوه ها آزمایش میکنیم و به صبرپیشه کنندگان بشارت ده.
▫️۵. معنایی دیگر که میتواند به ما در آرام کردن ذهن مان کمک کند امانت الهی است. هرآنچه ما داریم از جانمان گرفته تا مال و فرزندانمان همه امانت الهی هستند و اینها باید به صاحب اصلی برگردند. تلاش ما باید مراقبت از آنها باشد که البته خود را مسئول فقدان یا نقص آنها ندانیم.
▫️۶. معناها میتواند به کمک آیات قرآن آموزههای الهی و دینی و یا حتی شخصی به ما در تفسیر رویدادها کمک کند. در کتاب خانواده درمانی معنوی مذهبی اثر محمد ثناگوییزاده به برخی از این معناها و شواهد آن اشاره شده است که توصیه میکنیم به مطالعه آن پرداخته شود.
▫️۷. رفتارهای آرام بخش میتواند به کاهش تنش ما در هنگام اضطراب جنگ کمک کند. از جمله این رفتارها تنفس عمیق است. سعی کنید هنگام اضطراب به خود و اطرافیان القا کنید تنفس عمیق بگیرند از بینی نفس را گرفته چهار ثانیه در سینه حبس کنند و با فشار از طریق دهان بیرون دهند.
▫️۸. یکی دیگر از رفتارهای آرام بخش انبساط عضلانی است. قطعا ما وقتی دچار اضطراب میشویم انقباض عضلانی پیدا می کنیم و این تنش بر سیستم عصبی ما تأثیرگذار است و پیام اضطراب را به مغز تشدید می کند. هر چند این رفتار نیاز به تمرین دارد ولی تا آنجایی که میتوانیم از آن استفاده کنیم به نحوی که عضلات خود را شل کنیم و همراه تنفس عمیق به انبساط عضلات خود کمک کنیم.
▫️۹. از دیگر رفتارهای آرام بخش ذکر گفتن است ببینید چه ذکری شما را آرام میکند. همان را برای لحظاتی تکرار کنید و سعی کنید به معنای آن و پیام آن توجه کنید و تنفس عمیق بگیرید.
▫️۱۰. اخبار جنگ اضطراب را تشدید میکند ولی ذهن کنجکاو ما به دنبال شنیدن این اخبار است هرچند که این اخبار مانند سم های کشنده اتد و میتوانند اضطراب را تشدید کنند. تا میتوانید از اخبار جنگ یا دیدن تصاویر مرتبط با آن حداقل در زمان وقوع اضطراب پیشگیری کنید.
✍ دکتر محمد ثناگوییزاده، استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
